post

چرا در طب سنتی “نزله و زکام” مادر بیماری‌ها نامیده می‌شود

چرا در طب سنتی “نزله و زکام” مادر بیماری‌ها نامیده می‌شود

در این مطلب ضمن بررسی انواع “نزله و زکام” به این سؤال پاسخ داده شده که چرا در طب سنتی از نزله و زکام به‌عنوان “امّ الامراض” یا مادر بیماری‌ها یاد می‌شود.چرا در طب سنتی "نزله و زکام" مادر بیماری‌ها نامیده می‌شود

به گزارش خبرنگار اجتماعی باشگاه خبرنگاران پویا؛ در سخن پزشکان ایران و سرزمینهای اسلامی، خروج ترشحات فرود آمده از سر از طریق بینی، «زکام» نامیده می‌شود، همین ترشحات اگر از پشت حلق فرو بریزند به بیان حکیمان «نزله» نام می‌گیرند.

نزله و زکام براساس سبب‌شناسی حکما، به هشت گونه تقسیم می‌شوند؛ نکات زیادی در تطبیق‌دهی و تناظر اقسام «زکام و نزله» با بیماری‌هایی مانند سرماخوردگی یا نازوفارنژیت، سینوزیت، و رینیت آلرژیک وجود دارد که در این نوشتار نمی‌گنجد اما صرفنظر از جزئیات تخصصی، توجه به یک نکته بسیار ضروری است:

اصل بسیار مهم و تعیین‌کننده در درمان همۀ اقسام هشتگانۀ زکام و نزله، این است که نخست گرم یا سرد بودن ترشحات از هم افتراق داده شود و براساس این افتراق، رویکرد درمانی درست و سودمند انتخاب شود.

با چه معیارهایی می‌توان نزله و زکام گرم را از نزله و زکام سرد افتراق داد؟ اکنون این معیارها را بررسی می‌کنیم:

معیارهای بالینی افتراق گرمی از سردی در نزله و زکام

مادۀ نزله و زکام بر اساس چند ویژگی قابل تقسیم‌بندی و افتراق است:

1. قوام ترشحات (رقیق یا غلیظ بودن ترشحات)
2. رنگ ترشحات (بی‌رنگ، سفید، خاکستری، زرد، سبز، و طیف‌های بینابینی)
3. تاثیر حسی ترشحات بر مخاط حلق یا بینی (مانند سوزش و خارش و گزش در بینی و حلق)
4. همراهی با نشانه‌های گرمی یا سردی در سر و صورت و چشم
5. تغییرات صدا (خشونت صدا، گرفتگی صدا، تودماغی شدن صدا…)
6. علایم سیستمیک (مانند تب)
7. علایم ویژۀ دیگر در زبان، نبض، و ادرار

بیماران به‌شرط توجه و آگاهی از بدن خود، می‌توانند برخی از معیارهای بالا را تشخیص دهند و تا زمان مراجعه به طبیب، دستکم از درمان‌های گیاهی نادرست و زیان‌آور خودداری کنند.

این ویژگی‌ها نشانۀ گرمی ترشحات است:
1. رقیق و آبکی بودن ترشحات
2. بی‌رنگی یا زرد بودن ترشحات
3. ایجاد خارش، سوزش و گزش در مخاط بینی و راه‌های هوایی
4. پیدایش سرخی چشم و چهره همراه با احساس حرارت در آنها

در این حالت، باید داروهایی استفاده شوند که کیفیت و قوام ترشحات نزله و زکام گرم را اعتدال ببخشد یعنی هم از تندی و گرمی ترشحات بکاهند و هم آنها را قدری غلیظ‌تر کنند تا از تشدید عوارض و ورود و نفوذ این ترشحات به اعضای دیگر بدن جلوگیری شود.

به یاد داشته باشید که نفوذ ترشحاتِ رقیقِ سوزان به مجاری گوش، راه‌های تنفسی و بافت ریه، دستگاه گوارش، نیام‌های عضلات مجاور دستگاه تنفس و ستون فقرات، عامل بسیاری از ابتلائات بعدی شمرده می‌شود و از همین رو بوده است که حکما، زکام و نزله را «مادر بیماری‌ها» (امّ الامراض) می‌دانستند.

مصرف گیاهان دارویی با طبیعت گرم در درمان نزله و زکام گرم، زیان‌آور شمرده می‌شود؛ برخی از گیاهان و غذاهای نامناسب در درمان زکام و نزلۀ گرم عبارت‌اند از:
– آویشن شیرازی
– مرزنجوش
– سیر و پیاز تند
-زنجبیل و دارچین
– غذاهای پرادویه و تند

برخی از خوراکهای مناسب برای کاهش علایم نزله و زکام گرم و پیشگیری از عوارض بعدی آن از این قرارند:

ـ آش جو یا سوپ جو همراه با ماش و عدس و گشنیز و آلوبخارا (و البته بدون شیر و قارچ)
ـ خوراک آب‌پزی شامل کدوی سبز، باقلا، لوبیاسبز، به، نخود سبز، گشنیز و آلوبخارا همراه با مقدار اندکی ادویه
ـ عناب یا شربت آن
ـ خیساینده ـ دمنوش سرد شدۀ گل بنفشه، یا گل پنیرک، یا گل و ریشۀ خطمی
ـ لعاب بهدانه
ـ ماءالشعیر طبی(با ماءالشعیرهای موجود موجو در بازار کاملا متفاوت است)
ـ عسل‌آب رقیق و گرم (یک لیوان) همراه با آب ِ یک عدد لیموی تازه (بصورتی که نه بسیار ترش باشد و نه بسیار شیرین)
ـ زرده تخم مرغ عسلی

در حالت تب بالا همراه با علایم عفونت میکروبی ممکن است مصرف آنتی بیوتیک ضروری باشد؛ این امر بویژه درباره خردسالان و سالخوردگان و کسانی که نقص سیستم ایمنی دارند  بسیار جدی‌تر است.

تشخیص و درمان برونشیت، سینوزیت، پنومونی، فارنژیت… باید با ملاحظات خاص توسط طبیب حاذق با رویکرد تلفیقی انجام شود و آنچه گفته شد برای درمان جامع، به هیچ وجه کافی نیست.

مجید انوشیروانی؛ متخصص طب سنتی ایران

post

تدابیر رفع کلسترول از نگاه طب سنتی

یک مدرس دانشکده طب سنتی تدابیر رفع کلسترول و تریگلیسرید از نگاه طب سنتی را تشریح کرد

غلامرضا کردافشاری درباره چربی خون اظهار داشت: یکی از بهترین دستورالعمل‌ها و تدابیر برای رفع چربی خون ورزش کردن، پرهیز از مصرف غذاهای سرخ کردنی و چرب است و بهتر است که خوردن ته دیگ را نیز ترک کنند.
بیشتر

post

ماسک هایی برای برطرف کردن جوش های چرکی

جوش ها و دمل ها را نباید بدون دستکش لمس کرد زیرا این کار باعث گسترش عفونت می شود مخصوصا نباید به جوش های چرکی نزدیک بینی یا لب ها دست زد زیرا در این صورت میکروب ها و باکتری ها به طور مستقیم وارد جریان خون شده و باعث ایجاد انواع بیماری ها می شوند.

باید دانست که یکی از علل پیدایش جوشها، درست عمل نکردن کبد و غدد زیرپوستی می باشد برای رفع این مسئله به شما توصیه می شود که از جوشانده ریشه کاسنی و یا از آب کاهو استفاده نمایید زیرا هر دوی اینها سلولهای کبد را نوسازی می کنند و خون را اصلاح می نمایند و در بهبودی جوش ها بسیار موثر می باشند.

بیشتر

post

شش ماسک طبیعی برای مبارزه با موخوره

موخوره می‌تواند باعث شکستن مو یا خشک شدنش شود. همچنین می‌تواند در نازک شدن یا تنک شدن مو هم مؤثر باشد. ما برای رهایی از دست موخوره راه‌های متعددی پیش رویمان هست، از جمله شامپوهای مختلفی که همین خاصیت ضد موخورگی‌شان را تبلیغ می‌کنند.

اما نتیجه‌ی خیلی از این راه‌های درمانی رضایت‌بخش نیست. خانم‌ها، راه‌های درمانی خانگی می‌توانند این مشکل را تا حد خوبی کاهش دهند. در این راهنما با برخی از این راه‌های خانگی آشنا خواهید شد.
بیشتر

post

قرص شب امتحان

مصرف دارویی ریتالین با تشخیص متخصص مغز و اعصاب کودکان جهت درمان بیش فعالی است.

معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه بی‌خوابی را تنها یکی از عوارض قرص‌های ریتالین برشمرد و افزود: استفاده از این قرص‌ها بیش از دوز درمانی می‌تواند در مواردی مرگ فرد را رقم بزند.

بیشتر

post

اصلی ترین راه مقابله با استرس

استرس

روانشناس بالینی با بیان اینکه استرس یا فشار روانی واکنشی است که بدن به دنبال رویارویی با موانع و چالش ها زندگی تجربه می کند، گفت:برای .مقابله با استرس ،اعتبار افکار منفی خود را به چالش بکشید
دکتر شهربانو قهاری روانشانس بالینی افزود:البته فقط موانع و چالش ها نیستند که استرس زا هستند، بلکه بسیاری از تغییرات مثبت و منفی که در زندگی رخ می دهد، مانند امتحانات دوران دانش آموزی، آزمون کنکور، جابه جایی جغرافیایی و یا مکانی، ازدواج، بارداری،ترفیع درجه و گرفتن مسوولیت می تواند فشار روانی ایجاد کرده و تعادل روانی فرد را برهم بزند.

بیشتر

post

کیست های سرطان زا

بیشتر کیست‌ها هیچ نشانه‌ای ندارند و خانمی که کیست دارد ممکن است تا چکاپ بعدی خود نزد متخصص زنان متوجه وجود کیست در بدنش نشود. در اصل کیست تا خیلی بزرگ یا پاره نشود یا نچرخد، هیچ علامتی را نشان نمی‌دهد.
بسیاری از زنان در طول دوران زندگی خود دچار کیست تخمدان می‌شوند که بیشتر این کیست‌ها درد یا خطری ندارند وبعد از چند ماه برطرف می‌شوند.

بیشتر

post

واکسن جهانی آنفولانزا یک گام به واقعیت نزدیک‌تر شد

واکسن جهانی آنفلوانزا با قابلیت ایجاد محافظت در برابر سویه‌های مختلف ویروس بیماری‌زای این بیماری یک گام به واقعیت نزدیک‌تر شد.

هر سال محققان اقدام به تولید واکسن سویه‌های شایع این بیماری می‌کنند، اما هنوز واکسنی با قابلیت ایجاد محافظت کامل در برابر تمام سویه‌ها تهیه نشده‌اند.

بیشتر

post

اسپری بینی انسولین روشی موثر برای درمان آلزایمر

مطالعات یک مرکز تحقیقاتی در نیویورک سیتی نشان می دهد که اسپری بینی انسولین، یک روش درمانی موثر برای بیماری آلزایمر است.
محققان در یک رویکرد درمانی جدید برای بیماران مبتلا به دیابت نوع یک، از اسپری بینی انسولین به جای تزریق روزانه استفاده کردند. این روش در سالمندان و کودکان بیشتر مورد توجه قرار گرفت.

تحقیقات جدید نشان می دهد که این روش برای درمان بیماران مبتلا به آلزایمر حدود 65 سال، بسیار موثر است.
بیشتر