post

مدافعان تراریخته قانون را زیر پا گذاشتند

بنیانگذار انجمن بیوتکنولوژی ایران در گفت‌وگوی تفصیلی با تسنیم مطرح کرد ــ بخش سوم

جهاد کشاورزی تخلف کرده/ مدافعان تراریخته قانون را زیر پا گذاشتند

علی کرمی، استاد دانشگاه، با اشاره به اینکه درمورد محصولات تراریخته ارزیابی خطر کافی صورت نمی‌گیرد، خاطرنشان کرد: مدافعان رهاسازی و کشت محصولات تراریخته، قوانین کشور را زیر پا گذاشتند.

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، پروفسور علی کرمی، محقق برجسته و استاد تمام بیوتکنولوژی پزشکی، در بخش اول از این گفتگوی تفصیلی {اینجا} نسبت به یک «فاجعه‌ انسانی و زیست‌محیطی در شرف وقوع» هشدار داد. این استاد دانشگاه در بخش بعدی گفتگو {اینجا} تراریخته را مصداق بارز یک نفوذ خطرناک معرفی کرد. وی رواج کشت محصولات تراریخته در ایران را مصداقی از بیوتروریسم و توطئه روشن صهیونیستها برای بیمار کردن ملت ایران دانست.
بیشتر

post

رواج «محصولات تراریخته» توطئه صهیونیزم برای بیمار کردن ملت ایران

 

بنیانگذار انجمن بیوتکنولوژی ایران در گفت‌وگوی تفصیلی با تسنیم مطرح کرد ــ بخش دوم

رواج «محصولات تراریخته» توطئه صهیونیزم برای بیمار کردن ملت ایران/ تراریخته یک نفوذ خطرناک است

بیشتر

post

دستكاریهاى ژنتيكى

دستكارى‏هاى ژنتيكى:
امروزه با پيشرفت علم ژنتيك مسئله‏ى دستكارى‏هاى ژنتيكى ابعاد گسترده‏اى يافته تا جايى كه اعتراض خود غربى‏ها را نيز برانگيخته است. يكى از بهترين شواهد در اين مورد اظهارات آقاى ژان ميشو معاون كميته‏ى ملى اخلاق پزشكى فرانسه، عضو شوراى مديريت اخلاق پزشكى جامعه‏ى اروپا و مشاور ارشد ديوانعالى كشور فرانسه در ديدار با آيت الّله حسن زاده آملى است. ايشان در اين ديدار مى‏گويد:
»… اگر كاربرد علم پزشكى بدون توجه به معنويات و مبانى اخلاقى باشد، خيلى سريع به پديده‏اى خطرناك تبديل مى‏شود كه ديگر نمى‏توان آن را كنترل كرد و يا محدوديتى براى آن قائل شد… ما در فرانسه با اين عقيده مبارزه مى‏كنيم كه مى‏گويند با پيشرفت‏هاى اخير علم پزشكى و ساير علوم مى‏شود انسانى را به وجود آورد كه ما طالب آن هستيم نه آن انسانى كه خداوند خلق مى‏كند. يعنى پيشرفت‏هاى نوين علمى به جايى رسيده‏اند كه انسان را با توجه به آن معيارهايى كه در جوامع مختلف ارزش محسوب مى‏گردند، خلق مى‏كنند و ما در فرانسه شديداً با اين تفكر در معارضه هستيم… الان در اروپا و در فرانسه تحقيقات گسترده‏اى صورت گرفته كه بتوانند تغييراتى در مسائل ژنتيكى ايجاد كنند و پيشرفت‏هايى هم در اين زمينه حاصل شده تا بتوان از ژن‏ها استفاده‏ى مادى كرد. ما در كميته‏ى ملى اخلاق پزشكى فرانسه با اين كار سودجويانه بسيار مخالفيم و در صدد آن هستيم كه حدّ و حدودى براى اين تحقيقات تعيين كنيم.«
استاد حسن زاده آملى پاسخ مى‏دهند:
»بنده در تأييد فرمايش بلند جنابعالى مثالى را عرض مى‏كنم. مى‏دانيم كه درخت براى رشد و به برگ و بار نشستن آب مى‏خواهد. اگر ما آب را به شاخ و برگ آن بدهيم اين درخت شاداب نمى‏شود و ميوه نمى‏دهد. در حال حاضر درخت انسانيت خشك است و ما با اين قبيل كارها داريم شاخ و برگش را آب مى‏دهيم، در حالى كه درخت از ريشه آب مى‏خواهد، اين‏ها بايد ابتدا علوم را متوجه اين نكته بكنند كه: اصلاً ما كيستيم و كجايى هستيم و نظم كتاب خلقت را كشف كنند و به ريشه‏ى انسان‏ها توجه كنند سپس به شاخ و برگ بپردازند…»
آرى تا زمانى كه خودشناسى حاصل نشود، تا زمانى كه نفهميم »اِنّا لِلّه وَ اِنّا اِليه راجعون«، تا زمانى كه خود را مالك خويشتن و هستى مى‏پنداريم، درخت انسانيت خشك خواهد ماند و پيشرفت‏هاى پزشكى نيز به آبيارى شاخ و برگ آن خواهد پرداخت.
منبع : کتاب طب اسلامی گنجینه تندرستی تالیف دکتر رضا منتظر چاپ 1384

post

بذر “تراریخته” عقیم کننده و بیماری‌زاست

برنج کار نمونه در گفت‌وگوی تفصیلی با تسنیم – ۲:

بذر “تراریخته” عقیم کننده و بیماری‌زاست/”فناوری هراس” نیستیم

ژنتیک

شیرین پارسی، کشاورز نمونه و الگوی برنجکاران گیلانی، ضمن تشریح اشکالات منطقی و خطرات استفاده از محصولات دستکاری ژنتیکی گفت: شما و عزیزانتان با مصرف محصولات کشاورزی تراریخته، سموم ذخیره شده در آنها را می خورید!

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، دغدغه ناشی از آزادسازی بی محابای واردات و تولید گسترده برنجهای «دستکاری ژنتیکی» – که به تراریخته نیز موسوم است – و عوارض غیرقابل جبران مصرف آنها بر نسل ایرانی و محیط زیست ایران، سبب شد که برای مطالعه میدانی عوارض سلامتی و زیست محیطی استفاده از این محصولات، سراغ نفرات اصلی استفاده از این محصولات برویم. شیرین پارسی، از زمره متخصصینی است که اوایل انقلاب، زندگی در اروپا را برای کشاورزی در سرزمین مادری رها کرده و از آن سالها به تولید «برنج سالم» در دشتهای گیلان پرداخته است. او و خانواده اش، علاوه بر استفاده از الگوهای فناوری روز، سالهاست که به عنوان کشاورزان نمونه، و فعالان سازمانهای اجتماعی و زیست محیطی مطرح هستند. مهمترین محورهای قسمت اول مصاحبه {اینجا} عبارت بودند از:معرفی و تاریخچه بازگشت خانواده خانم پارسی به ایران و اشتغال به کاشت برنج؛ معرفی رویکردها و روشهایی که سبب متمایز شدن ایشان از سایرین شد؛ روش بدیع برای مبارزه با آفات؛ دلایل مخالفت با «دستکاری ژنتیکی». قسمت دوم این گفتگو از نظر خوانندگان می گذرد.

مهمترین محورهای این بخش از مصاحبه عبارتند از:

* اشکالات منطقی استفاده از محصولات تراریخته

* عوامل مؤثر بر تولید کشاورزی پایدار / نقدی بر سیاستهای کلان

* ابعاد آثار مخرب زیست محیطی این بذرها ناشناخته است

* آیا مخالفان محصولات تراریخته، «فناوری هراس» هستند؟

*مزیتهای مالی کشت محصولات سالم

* عوامل مؤثر بر تولید کشاورزی پایدار / نقدی بر سیاستهای کلان

* اشکالات منطقی استفاده از محصولات تراریخته

تسنیم: شما تجربه گرانسنگی در تولید محصولات طبیعی دارید. خواهش می کنم دلایل خود را برای مخالفت با محصولات تراریخته، بصورت مشخص و روشن بفرمایید.

البته بجای عبارت «تراریخته» باید از کلمه «دستکاری ژنتیکی» استفاده کنیم؛ چون کلمه تراریخته یک کلمه بی‌معناست؛ و آن بُعد خطرناک را می‌پوشاند. پس دستکاری ژنتیکی درست است. اما اشکالات. نکته اول اینکه با استفاده از این بذرهای دستکاری شده ما فقط یک نوع بذر، یا انواع معدود بذر می‌توانیم بکاریم. در‌حالی‌که الآن ما در استان گیلان 200 نوع بذر برنج داریم؛ گرچه چند نوع از آن را می‌کاریم؛ بعضی از آنها منسوخ شده‌اند، و دیگر کشت نمی‌شوند؛ ولی به هر حال تمام آنها قابلیت کشت دارند؛ به این موضوع «تنوع زیستی» می‌گویند. ولی آن برنجی که فلان شرکت به ما می‌دهد، فقط یک نوع است.

نکته دوم اینکه بذر دستکاری ژنتیکی «عقیم» و یکبار مصرف است؛ پس ما نمی‌توانیم از این بذر دوباره تولید کنیم؛ در‌حالی‌که من با استفاده از بذر طبیعی، امسال که محصول می‌کارم، سال بعد هم توانایی تولید دارم. به این ترتیب ما از جهت خرید بذر صد‌در‌صد به آن شرکت وابسته می‌شویم؛ ضمن اینکه از جهت مصرف سم و مصرف کود هم همینطور؛ چون این بذرهایی که از آنها می‌گیریم، هم کود شیمیایی و هم سم می‌خواهد.

یعنی شما صد‌در‌‌‌صد وابسته به یک مجموعه‌ای می‌شوید، که می‌تواند به‌راحتی گلوی شما را بگیرد؛ و دیگر بذری به شما ندهد؛ آن وقت شما به‌عنوان یک کشاورز چه کار می‌توانی انجام بدهی؟ مجبوری هر کاری بکنی؛ مجبور می‌شوی به هر قیمتی که او می‌دهد تهیه کنی؛ متوجه می‌شوید که ما چطور وابسته می‌شویم؟

نکته سوم این است که به کجا وابسته می‌شویم؟ شرکت امریکایی «مونسانتو» که بخش اعظم تولید این بذرها را در اختیار دارد. این شرکت پیش از این بمب و سلاحهای شیمیایی تولید می‌کردند؛ بعدها شروع به تولید سموم و کودهای شیمیایی کردند؛ و الآن هم علاوه بر این سموم شیمیایی، بذرهای دستکاری ژنتیکی تولید می‌کنند. یعنی به اینها وابسته می‌شویم.

نکته چهارم اینکه شما با استفاده از بذور و سموم این شرکت، برای فلان موضوع – مثلاً برای کرم ساقه‌خوار – از سم استفاده نمی‌کنید؛ یعنی نسبت به این مورد مقاوم شده است، اما برای آفتهای دیگر که باید سم بزنید! مثلاً برای برگخوار که باید سم بزنید؛ یا برای علفهای هرز که باید سم بزنید. وقتی ما از بذر دستکاری شده‌ای استفاده می‌کنیم که به ساقه‌خوار مقاوم شده، فقط و فقط به ساقه‌خوار مقاوم شده؛ و نه به تمام آفتها. پس باز هم باید از سم استفاده کنیم. اینجاست که ما با شرکت مونسانتو و امثال آن، وارد بازی خطرناکی می‌شویم. چون ما برای این بذر دستکاری شده ژنتیکی فقط از یک نوع سم می‌توانیم استفاده کنیم. چون هر سمی را نمی‌توانیم به این بذر بزنیم؛ چون بذر دستکاری شده است، و جواب نمی‌دهد. فقط از سمی می‌توانیم استفاده کنیم که در انحصار همان شرکت مونسانتو است.

* ابعاد آثار مخرب زیست محیطی این بذرها ناشناخته است

تسنیم: آیا بذر تراریخته اشاعه هم دارد؟ یعنی مزرعه‌ای که بذر تراریخته در آن استفاده شده است، به مزرعه‌ای که بذر طبیعی در آن رشد می‌کند اثرگذار است؟

نمی‌دانیم! هیچ‌کس این را  نمی‌داند. نمی‌دانیم برای  آن سنجاقک یا آن حشره‌ای که در مزرعه دستکاری ژنتیکی شده پرواز می‌کند، چه اتفاقی می‌افتد. چه کسی می‌داند نسل بعدی که این محصولات تراریخته را مصرف کرده‌اند چه شکلی هستند؟ هیچ‌کس نمی‌داند. ما نمی‌‌دانیم برای نسل بعد چه اتفاقی می‌افتد. هیچ‌جایی نتوانسته ثابت کند که بذرهای دستکاری ژنتیکی چه تأثیری بر نسل بعدی دارند. من در حوزه‌هایی که مطالعه داشتم، و مطالبی که خواندم همه‌جا در اثر این بذرها با فاجعه روبرو شده، و انواع و اقسام بیماریها بوجود آمده است. به همین دلیل اتحادیه اروپا قوانینی را گذرانده‌اند که از ورود این بذرها به‌شدت جلوگیری می‌کنند؛ علی‌رغم اینکه خودشان آزمایشگاههایی دارند که ممکن است در آزمایشگاه این کارها را بکنند؛ ولی با مبارزه و مقاومتی که مردمان آگاه انجام دادند، بذور دستکاری ژنتیکی شده اجازه ورود به بسیاری از کشورهای اتحادیه اروپا و روسیه را ندارد، و همچنین اجازه کشت ندارد.

تسنیم: در مورد امریکا چطور؟ در آنجا هم قوانین اینقدر سفت و سخت است؟

من در مقاله‌ای خواندم که بسیاری از نمایندگان کنگره آمریکا، توسط همین شرکت مونسانتو خریداری می‌شوند؛ در آمریکا و کانادا این‌طور است. شرکت مونسانتو در این دو کشور سرمایه‌گذاری بسیار زیادی کرده که هیچ قانونی علیه محصولات دستکاری ژنتیکی شده این شرکتها در کنگره تصویب نشود. البته باز هم در چند نوبت شرکت مونسانتو، به دلیل اطلاعات نادرستی که در مورد بذور دستکاری ژنتیکی داده بود توسط دادگاه به عنوان متقلب محکوم شده است.

* آیا مخالفان محصولات تراریخته، «فناوری هراس» هستند؟

تسنیم: موضوع استفاده گسترده از محصولات تراریخته، در کشور ما هم متولیانی دارد. حتی وزیر محترم جهاد کشاورزی، رأساً در این موضوع وارد شده و اخیراً واردات و صادرات این محصولات را آزاد اعلام کرده است. موافقین تجارت محصولات تراریخته، مخالفان را به «فناوری‌هراسی» متهم می‌کنند. آیا شما از فناوری بکار رفته در تولید این محصولات، هراس دارید؟ یا دلایل منطقی برای مخالفت با این محصولات دارید؟

ما با تحقیقات و تولیدات آزمایشگاهی مشکلی نداریم؛ مخالفت ما با رهاسازی کشت و استفاده گسترده، به دلایل گوناگون عقلی و منطقی قابل اثبات است. ما می‌گوییم اولاً دلایل و نمونه‌های متعددی برای ضررهای احتمالی – و گاهی قطعی – استفاده از این محصولات در بلندمدت وجود دارد. ثانیاً اصلاً استفاده از این محصولات هیچ مشکلی را حل نمی‌کند؛ و دلیلی ندارد که از این محصولات استفاده کنیم.

تسنیم: ممکن است بیشتر توضیح بفرمایید؟

ببینید؛ برای چه ما می‌خواهیم به ژن بذرها دست بزنیم؟ دلیل ما چیست؟ مثلاً می‌گویند مزیت بیشتری دارد؛ مثلاً می گویند در‌حالی‌که ما بحران آب و غذا داریم، با استفاده از این بذرها می‌شود بیشتر تولید کرد. درصورتی‌که به‌هیچ‌وجه اینطور نیست!

تسنیم: چطور؟

تولید با آن ارقام بذرهایی که آنها برای کشت پیشنهاد می‌کنند، اصلاً بالا نیست. میزان تولید آن در هکتار اصلاً پرمحصول نیست. حدود 4 تن در یک هکتار است. این که نمی‌تواند جلوی واردات را بگیرد؛ و ما که با این بذر دستکاری شده خودکفا نمی‌شویم.

تسنیم: یعنی این محصولات تراریخته از تولیدات شما کم‌محصول‌ترند؟

خیلی فرقی نمی‌کند؛ اما عرض بنده این است که آیا ما برای تولید برنج و تأمین کمبود نیازهای مملکت، نمی‌توانیم با سیاست‌گذاری به سمت تولید محصولات و بذور طبیعی برویم که بهره‌برداری بیشتری، در حد 4.5 تن در هکتار دارند؟ البته که می‌توانیم. انواع مختلف بذوری وجود دارد که ما می‌کاریم، و محصول بسیار خوبی هم می‌دهد؛ اگر این محصول درست، و در مناطقی که منابع کافی آبی وجود دارد کشت شود، در هر هکتار 4.5 تن به بالا محصول می‌دهد. خوب؛ این محصول طبیعی را تولید کنند.

یا اصلاً فرض کنید ما یک بخشی از برنج را کم داریم. خوب؛ همان بخش را وارد می‌کنیم؛ اما به دلیل اینکه ما نمی‌توانیم نیاز داخل را تأمین کنیم، نباید به تراریخته روی بیاوریم؛ این اصلاً بهانه موجهی نیست.

تسنیم: بجز بحث پرمحصولی، بحث مبارزه با آفات و منابع آب و از این قبیل هم هست.

اگر مشکل، مبارزه بیولوژیک است که ما داریم مبارزه بیولوژیک می‌کنیم. همانقدر هم از زمین بهره‌برداری می‌کنیم، سم هم نمی‌زنیم؛ منابع آبمان هم همان مدلی است، که برای تمام بذرها استفاده می شود. ما اگر واقعاً نگرانیم، می‌توانیم  بقیه مشکلاتمان، از جمله فناوریها، سیاستگذاریها و غیره را در بخش کشاورزی بهبود ببخشیم؛ چرا به سراغ بذر رفتیم؟ آن هم این بذرهای دستکاری ژنتیکی شده، به بهانه کرم ساقه‌خوار. من یک نمونه هستم؛ مبارزه بیولوژیک کردم و اصلاً هم کرم ساقه‌خوار ندارم. احتیاجی هم به بذر دستکاری ژنتیکی شده ندارم. ضمن اینکه چرا خودمان را از انواع متنوع برنج طبیعی و سالم محروم کنیم؟ مثلاً برنج گرد که در اصفهان تولید می‌شود؛ یا برنج بسیار معطری که در بعضی مناطق فارس تولید می‌شود، برنج قدبلند که در استان مازندران،گیلان و گلستان تولید می‌شود. نمی‌دانم! ما این همه انواع  بذر داریم؛ آب و هوای خوبی هم داریم؛ نمی‌دانم، چرا باید از این نوع بذر مشکل‌دار استفاده کنیم؟ حالا شما بفرمایید ما «فناوری هراس» هستیم؟

*مزیتهای مالی کشت محصولات سالم

تسنیم: این تولید شما به نسبت ارقام تراریخته به لحاظ مالی مزیت دارد؟

بله؛ ما از سم بسیار کم استفاده می‌کنیم. یک کیسه سم تا پارسال پنجاه تا شصت هزار تومان قیمت داشت؛ من تا ده یا دوازده هزار تومان برای هر هکتار زنبور می‌خرم.

تسنیم: پس زنبورها گران نیستند؟

نه؛ برای یک هکتار یک بسته صدتایی می‌گیرم که 12000 تومان است. ضمن اینکه این یک فناوری است؛ و کلی از افراد برای تولید این زنبورها به کار مشغول می‌شوند؛ در‌حالی‌که این بذر و سم و کود و باقی سم‌هایی که با آفتهای دیگر مبارزه می‌کنند را باید از خارج از کشور تهیه کنیم.

تسنیم: این سموم برای طبیعت یا بدن انسان هم مضر است؟

بله؛ این سم‌ها همه‌چیز را از بین می‌برد؛ قورباغه‌ها، مارها، عنکبوت‌ها، سنجاقک‌ها، حشرات، همه را از بین می‌برد. این سم در درون ساقه گیاه انباشته می‌شود، و بعد درون دانه می‌رود، و بعد شما و فرزندان و عزیزان شما هم این سموم را می‌خورید!

* عوامل مؤثر بر تولید کشاورزی پایدار / نقدی بر سیاستهای کلان

تسنیم: برای نجات کشاورزی، و برای پایداری تولیدات کشاورزی، چه عواملی را مؤثر می‌دانید؟

باید برای کشاورزی پایدار، بر حفظ تنوع زیستی اصرار داشت. باید با استفاده از مبارزه بیولوژیک بدون استفاده از سم و کود برای تولید محصولات سالم تمرکز کنیم. این تنها راه ما، برای پایدار کردن کشاورزی مملکت است. این تولید ما نیست، که دچار اشکال است؛ بلکه این عوامل خارج از تولید ماست که اشکال دارد.

تسنیم: ممکن است یک مثال بزنید.

مثلاً بسیاری از این برنج تولیدی، وقتی به کارخانه‌های برنج‌کوبی می‌رود به‌دلیل سیستم عقب‌افتاده کارخانه‌ها خرد می‌شود. یعنی پس از تولید، این برنج‌ها می‌شکنند؛ میزان خرد برنج بالا می‌رود. این باعث می‌شود قیمت برنج سالم که دست کشاورز می‌رسد، و بعد به دست مصرف کننده می‌رسد بالا برود. اگر یک تن شلتوک برنج، به کارخانه‌ای بدهیم که با همین سیستمهای موجود کار می‌کنند، و مدرن نیستند، گاه تا پنجاه درصد از آن ضایعات می‌شود. یعنی اگر سیستم پس از تولید، یا سیستم فرآوری‌مان را کامل کنیم؛ و اگر فقط 10 درصد از میزان این خرد شدن کم کنیم، دیگر احتیاجی به واردات نیست. اگر با سیستم کارخانه مدرن کار کنیم، ضایعات پایین می‌آید، و در همان فرایند فرآوری می‌توانیم آهن و روی به برنج وارد کنیم؛ اصلاً نیازی به دستکاری ژنتیکی نیست. بنابراین ما باید سیستم پس از برداشتمان را درست کنیم؛ باید کارخانه‌هایمان را درست کنیم. اگر می‌خواهیم سرمایه‌گذاری زیرساختی کنیم، باید اینجا سرمایه‌گذاری کنیم.

تسنیم‌: آیا نمونه‌ای که این مورد را اجرا کرده باشند سراغ دارید؟

سال 83 برای من به‌عنوان کشاورز نمونه کشوری، و منتخب زنان، و عده‌ای از خانم‌های کشاورز یک سفر مطالعاتی خارج از کشور گذاشتند. ما به کارخانه‌ای در هامبورگ آلمان رفتیم. در آن کارخانه یک سیستم تبدیل برنج بود که نشان می‌داد با یک سیستمی برنجهای خرد را فرآوری و غنی‌سازی می‌کردند. این دستگاه را به تمام کشورهای منطقه فروخته بودند؛ ولی آن زمان به‌دلیل مشکلاتی که برای ارتباط کشور ما با خارج بود، به ما نمی‌توانستند بفروشند. ما باید در این قسمت سرمایه‌گذاری کنیم و فناوری‌اش را ایجاد کنیم.

تسنیم: در سیاست‌گذاری کلان کشاورزی بحثی ندارید؟

کشور ما، کشوری است که منابع بسیار متنوع و بسیار غنی دارد. ما باید با یک آمایش سرزمین بگوییم، که در این کشور هفت‌اقلیم، هر منطقه مناسب چه نوع کشت است؛ و از کدام پتانسیل هر منطقه می‌شود بهره گرفت؛ تنوع گیاهی ما، تنوع غذایی و تولید ما آن قدر زیاد است که به‌راحتی امکان تولید هرچیزی وجود دارد.

تسنیم: آیا ما مشکل منابع آب نداریم؟

ببینید؛ مشکل آب را هم می‌شود حل کرد. وقتی بخواهیم کاری کنیم که از همین منابع موجود بهترین بهره را ببریم، مشکل آب را هم می‌توانیم حل کنیم. من زمانی که درهیأت مدیره خبرگان کشاورزی بودم، آقای برادران حسینی از کشاورزان برتر استان خراسان سیستم آبیاری قطره‌ای را در خراسان ایجاد کرده بودند؛ که ذرت و گندم را قطره‌ای آب می‌دانند. سیستم ایشان «یک دهم» آب مصرف می‌کرد. این امتیاز و امکان در کشور ما وجود دارد. من نمی‌گویم همه چیز می‌توانیم بکاریم؛ ولی می‌گویم اصل باید بر تولید باشد. اگر ملت ما نتواند غذای خودش را تولید کند، هر کشور خارجی که منافعش را از منافع ما برتر می‌داند، می‌تواند پایش را روی گلوی ما بگذارد، و به ما غذا ندهد. آن‌وقت ما دست گدایی به‌سمت آنها دراز خواهیم کرد. ما باید به فکر خودمان باشیم و کسی نباید به فکر ما باشد.

 

http://www.tasnimnews.com/fa/news/1394/11/18/991416/%D8%A8%D8%B0%D8%B1-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%D8%AA%D9%87-%D8%B9%D9%82%DB%8C%D9%85-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%88-%D8%A8%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%81%D9%86%D8%A7%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%B3-%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%85

post

برنج تراریخته محیط‌زیست را به هم می‌ریزد

برنج کار نمونه در گفت‌وگوی تفصیلی با تسنیم:

برنج تراریخته محیط‌زیست را به هم می‌ریزد/از بی‌اعتنایی مسئولان به مستندات علمی و عینی تعجب کردم

بازی کودکان در شالیزارهای برنج

شیرین پارسی کشاورز نمونه و الگوی برنجکاران گیلانی ضمن تشریح شیوه های خود برای تولید برنج سالم، از مسئولانی که علیرغم شنیدن تجارب وی و مستندات علمی همچنان از تراریختگی دفاع می کنند انتقاد کرد.

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، دغدغه ناشی از آزادسازی بی محابای واردات و تولید گسترده برنجهای «دستکاری ژنتیکی» – که به تراریخته نیز موسوم است – و عوارض غیرقابل جبران مصرف آنها بر نسل ایرانی و محیط زیست ایران، سبب شد که برای مطالعه میدانی عوارض سلامتی و زیست محیطی استفاده از این محصولات، سراغ نفرات اصلی استفاده از این محصولات برویم. شیرین پارسی، از زمره متخصصینی است که اوایل انقلاب، زندگی در اروپا را برای کشاورزی در سرزمین مادری رها کرده و از آن سالها به تولید «برنج سالم» در دشتهای گیلان پرداخته است. او و خانواده اش، علاوه بر استفاده از الگوهای فناوری روز، سالهاست که به عنوان کشاورزان نمونه، و فعالان سازمانهای اجتماعی و زیست محیطی مطرح هستند. این گفتگو در دو بخش تنظیم شده که قسمت اول آن از نظر خوانندگان می گذرد.

مهمترین محورهای مصاحبه عبارتند از:

  • معرفی و تاریخچه بازگشت خانواده خانم پارسی به ایران و اشتغال به کاشت برنج
  • معرفی رویکردها و روشهایی که سبب متمایز شدن ایشان از سایرین شد
  • روش بدیع برای مبارزه با آفات
  • دلایل مخالفت با «دستکاری ژنتیکی»

*‌معرفی و تاریخچه بازگشت خانواده خانم پارسی به ایران و اشتغال به کاشت برنج

تسنیم: با سلام خدمت شما؛ لطفاً خودتان را معرفی بفرمایید.

بنده هم خدمت شما سلام عرض می کنم. من شیرین پارسی هستم؛ کشاورز برتر کشوری و استانی طی سالهای متوالی. عمدتاً در حوزه برنجکاری فعال هستم؛ همچنین رئیس هیأت مدیره انجمن زنان کارآفرین؛ و رئیس هیأت مدیره زنان و جوانان حافظ محیط زیست استان گیلان؛ و عضو سابق هیأت مدیره خبرگان کشاورزی کشور. اما عمدتاً  کار من کشاورزی است. از اوایل دهه 60 مشغول این کار هستم؛ و به عنوان یک الگو و کشاورز منطقه ای معرفی شده ام. من و همسرم تحصیلاتمان را خارج از کشور انجام دادیم و با انقلاب به ایران آمدیم.

تسنیم: چرا به ایران بازگشتید؟

بخاطر وظیفه ای که من به عنوان یک ایرانی وطن پرست داشتم؛ برای من و همسرم بسیار مهم بود که هر کاری می کنیم برای کشور خودمان بکنیم. برای همین بعد از انقلاب برگشتیم، و رجعت کردیم. به این معنا که بعد از برگشتمان ابتدا به تهران رفتیم؛ ولی حتی در تهران هم نماندیم، و به گیلان آمدیم.

تسنیم: چه شد که به کشاورزی روی آوردید؟

پدر همسرم اولین مهندس کشاورزی غرب گیلان، و جزو اولین فارغ التحصیلان کشاورزی از دانشکده کرج در سالهای 30 به شمار می رفتند؛ بنابراین بستر کشاورزی اینجا وجود داشت، ولی پدر همسرم همه را رها کرده بود؛ و کشاورزی را پی نمی گرفت. بعد که ما برگشتیم، شروع به کشاورزی کردیم؛ علی رغم اینکه تخصص من و شوهرم کشاورزی نبود؛ اما خواستیم کاری کنیم، و در بخش تولید ارباب خودمان باشیم؛ نه کارمند شرکت و سازمان. به این شکل وارد این کار شدیم، تجربه آموختیم در منطقه به عنوان کشاورزانی که پیشرو هستند الگو شدیم.

*‌معرفی رویکردها و روشهایی که سبب متمایز شدن پارسی از سایرین شد

تسنیم: وجه تمایز کار شما چه بود که به عنوان الگو مطرح شدید؟

برای اولین بار ما مزرعه را به شکل نوین اداره کردیم؛ در طی دوران کشاورزی را به سمت مکانیزه بردیم؛ البته با گذر از سختیهای بسیار؛ چندین سال خشکسالی بود؛ محصولاتمان سوختند؛ ولی ما ماندیم و از خزانه های علمی استفاده کردیم، با استفاده کمتر از بذر، با تکیه بر علم و دانش. کشاورزی درمزرعه ابتدا کاملاً به شکل سنتی انجام می شد؛ ما این راهها را با زحمت فراوان طی کردیم.

تسنیم: چرا طی این سالها بر تولید در بخش کشاورزی تأکید کردید؟ با وجود اینکه در بخشهای دیگر شرایط بهتری هم وجود داشت؛ برای مثال این سالها مقارن با اوج رونق ساخت و ساز در کشور بود.

بله؛ حتی همسرم مهندس معمار بود، و تحصیلاتش را در آلمان گذرانده بود. همه به او توصیه می کردند که زمین بخرد، و کار ساخت و ساز انجام دهد؛ ولی ما هیچکدام از این کارها را نکردیم، و تمام سرمایه مان را در بخش کشاورزی صرف کردیم. من اینها را برای این می گویم که چیزی که راهبرد ما طی این سالها بوده، نه سود؛ بلکه تولید بوده است؛ کمک به تولید غذا بوده است. ما به عنوان تولید کننده از همه سختیها عبور کردیم؛ چون می خواستیم بگوییم که ما می مانیم و به جایی که سود بیشتری دارد نمی رویم.

تسنیم: قبل از انقلاب در کدام کشور مشغول تحصیل بودید؟

من فرانسه؛ و همسرم آلمان.

تسنیم: سطح زیر کشت و حجم کارتان چقدر است؟

15 هکتار کشت برنج، و بیش از 5 هکتار درختکاری؛ البته کارهای مختلف دیگری هم هست.

تسنیم: چند نفر را مشغول به کار کردید؟

آن زمان که شروع به کار کردیم، و کار مکانیزه نبود، سی، چهل نفر در مزرعه ما کار می کردند؛ ولی ما کارمان را مکانیزه کردیم؛ در حقیقت ما بر بال حرکت زمان سوار شدیم؛ وقتی که نیروی کار کمیاب شد – به این دلیل که جوانان درس خواندند و دیگر نخواستند کار کشاورزی انجام دهند – ما به سمت مکانیزاسیون رفتیم، ولی همچنان جزو کسانی هستیم که افراد زیادی از کار در مزرعه ما بعدها کار دیگری را شروع کردند.

تسنیم: کنار اینها کار دیگری هم می کنید؟ مانند صنایع تبدیلی، گلخانه، دامداری؟

دامداری در حد تأمین نیازهای خودمان. ما یک تعدادی گاو داریم که برای مصرف خودمان است؛ شیرمان را تأمین می کند؛ چند تا مرغ داریم که غذای ما را تأمین می کند؛ سبزی کاری را من خودم انجام می دهم؛ یعنی در حد نیازهای شخصی خودمان. اما قبلها، در سال 1334، اولین کارخانه شالی کوبی در این منطقه توسط پدر همسرم تأسیس شده بود.

تسنیم: این کارخانه را هنوز دارید؟

سال 79 به علت اهمال کارگرمان برنج کوبی ما سوخت؛ و به دلیل بیماریهایی که برای افراد خانواده بوجود آمد، دیگر پیگیری نکردیم؛ ولی در صدد تأسیس یک برنج کوبی هستیم.

تسنیم: وجه تمایز محصول شما با دیگران چیست؟

ما «برنج سالم» تولید می کنیم. به خاطر تفکرات محیط زیستی من؛ چون برایم سلامتی و پایداری بسیار مهم است. در ابتدا ما فکر کردیم سم و کودی که در مزرعه استفاده می کنیم، بسیار زیاد است، و احتمالاً می تواند برای سلامتی مضر باشد؛ پس از ابعاد کوچک شروع کردیم به این که سم نزنیم.

* روش بدیع ایشان برای مبارزه با آفات

تسنیم: یعنی شما سم نمی زنید؟ حتی برای مبارزه با ساقه خوار؟

الآن حتی برنج تراریخته ای تولید می شود، که دستکاری ژنتیکی می شود، برای این که کرم ساقه خوار بر آن اثر نکند. ولی ما نیازی به این کارها نداریم؛ ما این کار را به شکل خیلی طبیعی در مزرعه مان شروع کردیم. در ابتدا با هزار متر شروع کردیم و الآن تمام مزرعه ام را شامل می شود. سالهاست مبارزه بیولوژیک می کنم. نتیجه این که حتی در سالهایی که در استان با طغیان کرم ساقه خوار هم مواجه بودیم، من حتی یک دانه هم کرم ساقه خوار در مزرعه ام نداشتم.

تسنیم: چطور این آفت را ریشه کن کردید؟

من مبارزه بیولوژیک کردم. من زنبورهایی در مزرعه داشتم؛ من این زنبورهای کوچک را در مزرعه ام گذاشتم؛ این زنبورها خودشان کرمهای ساقه خوار را می خورند؛ اصلاً هم سم نمی زنم؛ برنجم سالمِ سالم است؛ کود شیمیایی را هم به حداقل رسانده ام؛ حتی بخشهایی را اصلاً کود شیمیایی نمی زنم؛ این یعنی غذای سالم.

تسنیم: آیا محصولتان و درآمدتان از جهت مقدار و سود، دچار مشکل نشده است؟ یعنی برداشتتان کمتر نمی شود؟

خیر؛ هیچوقت کمتر نشده. قاطعانه می گویم که میزان محصولم اصلاً کمتر نیست. خیلی از اطرافیان من وقتی که نتیجه کار را دیدند؛ و اینکه هزینه ای هم برای سموم نمی دهم، همین روش را در پیش گرفتند. چون من هزینه چندانی برای سم نمی کنم، ولی دیگران هزینه زیادی می کنند؛ من هکتاری ده هزار تومان هزینه می کنم، و آنها هکتاری پنجاه هزار تومان. این روش بسیار به صرفه تر هست؛ ضمن اینکه محصولم هم سالم است.

تسنیم: آیا برای اشاعه این روش تلاشی کرده اید؟

بله؛ مرا چون اینجا به عنوان الگو مطرح می کنند، اطرافیان از من یاد می گیرند.

تسنیم: تلاش کرده اید که دلایل موفقیتتان را به مسئولین هم انتقال بدهید؟

بله؛ مثلاً آقای قره یاضی، که مدافع کشت برنج تراریخته اند، چند سال پیش در همین مورد اینجا صحبت کردند؛ من با عدد و رقم مزرعه خودمان را مثال زدم، و نشان دادم که حرف ایشان به هیچ وجه درست نیست.

*‌دلایل مخالفت با استفاده غیرآزمایشگاهی از «دستکاری ژنتیکی»

تسنیم: یعنی با تجاری سازی محصولات دستکاری ژنتیک برنج مخالفید؟

البته؛ ما نباید این اجازه رابه خودمان بدهیم؛ دستکاری ژنتیکی بسیار خطرناک است؛ در این جهان و زیستگاه به این بزرگی اگر من اجازه داشته باشم که هر نقطه آن را دستکاری کنم، پس آن پروانه ها، حشره ها، سنجاقکها، قورباغه ها و مارها چه نقشی دارند؟ آیا من در مورد اینها فکری کردم؟

تسنیم: چرا با تراریختگی مخالفید؟

مخالفت من این است که ایشان ادعا دارند که برای این دستکاری ژنتیکی می کنند، که دیگر سمی نزنند؛ خوب؛ من هم بدون دستکاری ژنتیکی هیچ سمی استفاده نمی کنم؛ ساقه خوار هم ندارم. وقتی می شود با یک روش سالم زندگی کرد و اینطور به صورت طبیعی مبارزه کرد چرا به روشهای خطرناک و با دستکاری ژنتیکی دست بزنیم؟ وقتی می توانیم بذر واقعی را، که بدون دستکاری وجود دارد، استفاده کنیم چرا باید بذر دستکاری شده را استفاده کنیم؛ که معلوم نیست چه تبعاتی خواهد داشت؟ این زنبورها به طور طبیعی وجود دارند؛ اگر از سموم استفاده کنید این زنبورها، و موجودات دیگر طبیعت نابود می شوند، و نمی توانند مبارزه واقعیشان را انجام دهند؛ من با استفاده از همین زنبورها، ولی در حجم بزرگتر، مبارزه بیولوژیک می کنم.

تسنیم: چرا تا این اندازه با دستکاری ژنتیکی و تولید محصولات تراریخته مخالفت می کنید؟ آیا به لحاظ علمی هم در این زمینه مطالعه یا تجربه خاصی داشته اید؟

سال گذشته در دانشگاه گیلان برای اساتید دانشگاه جلسه گذاشتیم؛ من به عنوان سخنران آمار ارائه دادم؛ گفتم که این دستکاری ژنتیکی، نهایتاً به چه جایی منتهی می شود؛ پاورپوینتی را من ارائه دادم که وقتی ژن یک موش را در گوجه فرنگی می گذارید، ارگانیسم آن موجودات دچار اختلال می شود.

در بخش بعدی از مصاحبه خواهیم دید که این تولید کننده نمونه در رد تولید محصولات دستکاری ژنتیک به دلایل زیر خواهد پرداخت:

  • آزمایشگاههای شرکت امریکایی «مونسانتو» مبدع این روش هستند؛ این شرکت پیش از این تولید کننده سلاحهای کشتار جمعی بوده است.
  • این بذرهای دستکاری شده، گرچه برای ساقه خوار نیاز به سم ندارند، اما برای آفتهای دیگر – مثل برگ خوار یا علفهای هرز – نیاز به سم دارد. پس فقط و فقط به ساقه خوار مقاوم شده و نه به تمام آفتها.
  • ما برای این بذر دستکاری شده ژنتیکی فقط از یک نوع سم می توانیم استفاده کنیم؛ که آن سم فقط دست شرکت مونسانتو است.
  • نکته بعد اینکه فقط یک نوع بذر تراریخته می توانیم بکاریم. در حال یکه الآن ما در استان گیلان 200 نوع بذر برنج داریم.
  • بذر تراریخته عقیم و یکبار مصرف است و ما نمی توانیم از این بذر دوباره تولید کنیم؛ در حالیکه من با این بذر طبیعی که امسال می کارم، سال بعد هم توانایی تولید دارم. یعنی شما صدر در صد وابسته به یک مجموعه ای می شوید، که می تواند به راحتی گلوی شما را بگیرد و دیگر بذری به شما ندهد.

http://www.tasnimnews.com/fa/news/1394/11/17/990268/%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AC-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%D8%AA%D9%87-%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7-%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%87%D9%85-%D9%85%DB%8C-%D8%B1%DB%8C%D8%B2%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%DB%8C-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%AA%D8%B9%D8%AC%D8%A8-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%85

post

ورود “تراریخته” به برنامه ششم توسعه

تسنیم گزارش می‌دهد

نفوذ محصولات “تراریخته” به برنامه ششم/ ظریف: این “سلاح” نسل ایرانی را عقیم می‌کند

تراریخته

درحالی دولت یازدهم درپی قانونی‌سازی محصولات تراریخته است که ظریف ۱۶سال پیش درنامه‌ای هشدار داد،”این محصولات دستکاری شده ژنتیکی می‌تواند به‌عنوان سلاح علیه کشور مورد بهره‌برداری قرار گیرد.تولیدکنندگان این محصولات قادرند نسلی از یک کشور را عقیم سازند”.

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، محصولات تراریخته، اصطلاحاً به محصولاتی گفته می‌شود که با دستکاری ژنتیکی، از حالت عادی خارج شده‌اند، برای مثال، انتقال ژن یک حیوان مقاوم به سرما، به میوه گوجه‌فرنگی، تحت شرایطی سبب مقاومت گوجه دستکاری شده (تراریخته) نسبت به سرما خواهد شد؛ یا انتقال یک ژن مقاوم نسبت به سم، یا انواع ژنهایی که خواص بیشمار دیگری را منتقل می‌کنند.

خطرناکترین مورد درباره این محصولات، عدم‌شناسایی و یا لاپوشانی عوارض، به‌دلیل مقاصد سازمانهای تجاری و سیاسی جهان، در مورد این محصولات، و احتمال بروز عوارض بسیار شدید و غیرقابل بازگشت طی طولانی مدت، و در نسلهای بعدی کشورهای هدف از جمله ایران است. استفاده قدرتهای جهانی از محصولات تراریخته خصوصاً ایالات متحده، جهت بهره برداری تجاری، و همچنین قابلیت استفاده از این محصولات برای ضعیف کردن و وابستگی کامل کشورهای هدف، احتمال بروز خطرات جبران ناپذیری را مطرح می‌سازد؛ به‌طوری که وزیر خارجه کشورمان سال‌های پیش از آن به‌عنوان یک «سلاح» نام برد.

استفاده از این محصولات تاکنون در کشور ما قانونی نبوده؛ اما جای تأسف است که سازمان مدیریت و برنامه ریزی با نادیده گرفتن هشدارهای فعالان و سازمانهای متعدد زیست‌محیطی، این مورد را در لایحه برنامه ششم توسعه گنجانده است.

محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه کشورمان، حدود بیست سال قبل، در تصویب پروتکل ایمنی زیستی (کارتاهینا) شرکت داشته است. وی همچنین در روشنگری نسبت به خطراتی که ممکن است در آینده سلامت مردم را تهدید کند، تلاشهای قابل توجهی انجام داده است. ظریف 16 سال پیش از این و در تاریخ اسفند ماه 78، نامه‌ای به دفتر رئیس جمهور وقت نوشت، و نسبت به عوارض محصولات دستکاری شده ژنتیکی هشدار داد. او در این نامه تأکید می‌کند: «این محصولات دستکاری شده ژنتیکی می‌تواند به‌عنوان سلاح علیه کشور مورد بهره برداری قرار گیرد به‌طوری که تولیدکنندگان این محصولات قادرند به‌عنوان مثال با نصب ژن عقیمی روی گندم، نسلی از یک کشور را عقیم سازند».

شاید لازم باشد مرد شماره یک دیپلماسی کشورمان، بار دیگر این نامه را به رئیس جمهور دولت متبوعش نیز ارسال کند؛ تا از اشاعه این خطر بزرگ که سلامت مردم را به‌طرز خطرناکی تهدید می‌کند، جلوگیری شود. خبرگزاری تسنیم طی روزهای آینده، برای تنویر افکار عمومی، نظرات صاحب‌نظران را در قالب مقالات و یادداشتها منتشر می‌کند.

متن کامل نامه 16 سال قبل محمدجواد ظریف به این شرح است:

جناب آقای ابطحی رئیس محترم دفتر ریاست جمهوری

احتراماً به اطلاع می‌رساند پروتکل ایمنی زیستی پس از هشت دور مذاکرات فشرده و سخت طی شش سال گذشته سرانجام در مونترال کانادا به تصویب رسید.

شکست اجلاس وزرای بازرگانی سازمان تجارت جهانی (WTO) در سیاتل و خصوصاً عدم‌توافق اروپا و آمریکا در مورد محصولات کشاورزی باعث ایجاد شرایط مناسبتر مذاکراتی برای کشورهای در حال توسعه در بحث ایمنی زیستی شد. پروتکل ایمنی زیستی، ملحق به کنوانسیون تنوع زیستی، ناظر بر تجارت بین المللی محصولات کشاورزی و سایر فرآورده‌های بیوتکنولوژیک حاصل از تغییرات ژنتیک می‌باشد. در این پروتکل تمهیدات لازم برای جلوگیری از عوارض احتمالی آتی مصرف این نوع محصولات بر سلامت انسانی و محیط زیست طبیعی پیش‌بینی گردیده است. جمهوری اسلامی ایران یکی از واردکنندگان بزرگ محصولات کشاورزی و غلات از کشورهای تولیدکننده نظیر استرالیا، کانادا، اتحادیه اروپا، آرژانتین، اروگوئه و …. که از روش اصلاح ژنتیک برای تولید محصول بیشتر و برتر استفاده می‌کنند، می‌باشد.

بدین دلیل نسل آینده کشور و نیز محیط و تنوع زیستی می‌تواند به‌راحتی تحت تأثیر عوارض احتمالی این نوع محصولات قرار گیرد، به‌عنوان مثال در کانادا با نصب ژن مقاوم در برابر سرمای ماهی سفید قطب شمال بر روی بوته گوجه فرنگی محصول آن در سرمای زیر صفر به عمل می‌آید؛ یا با تغییرات ژنتیک، نژاد پرمحصول گندم و سایر غلات را به وجود آورده و به بازار عرضه نموده‌اند. این نوع محصولات اولاً قادرند به‌مجرد ورود به سیستم محیط زیست بومی کشورها، بر تمامی اقلام مشابه غلبه یافته، (و) به‌تدریج آنان را نابود سازند، اتفاقی که برای برخی از محصولات کشاورزی بومی در دنیا و حتی در کشور خودمان به‌صورت محدودتر رخ داده است. ثانیاً قادرند تأثیرات منفی ناشناخته و بلندمدتی را بر نسل و نژاد و تواناییها و سلامت انسان بگذارند.

این در حالی است که محصولات ترانس‌ژنتیک به‌صورت معمول مورد بهره برداری قرار بگیرند این امکان وجود خواهد داشت که حتی بصورت سلاح مورد بهره برداری قرار گرفته و یا با استفاده از ژنهای خاصی حالات جسمی، روانی انسان‌ها را تغییر داده و محیط زیست را به نابودی بکشانند. فرضاً با نصب ژن عقیمی بر روی گندم، تولیدکنندگان آن قادرند نسلی از یک کشور را عقیم ساخته یا با پیوند ژنتیک ژنهای مولد اخلاق پست نظیر درنده‌خویی کوسه‌ها یا صفات رذیله خوکها بر محصولات کشاورزی می‌توانند آن را به گروهی از انسان‌های کشور هدف خود منتقل سازند.

این پروتکل چندین جنبه مهم را فرا می‌گیرد؛ تجارت بین المللی ــ موضوعات محیط زیستی ــ مسائل بهداشتی و پیشگیری ــ محصولات کشاورزی و پیشرفتهای آن ــ تحقیقات ژنتیک و کاربردهای آن همه از جمله مواردی هستند که با موضوع پروتکل ایمنی زیستی ارتباط پیدا می‌کنند.

نحوه مذاکرات در پروتکل ایمنی زیستی شکل خاصی داشت بدین ترتیب که کشورها در شش گروه طبقه بندی شده بودند. گروه میامی شامل کشورهای عمده تولیدکننده محصولات بیوتکنولوژی مدرن یعنی آمریکا، کانادا، استرالیا، آرژانتین، شیلی و اروگوئه. 150 کشور عدم‌تعهد، گروه 77 و در حال توسعه گروههای اروپای شرقی، و گروه مصالحه شامل نروژ، ژاپن، سوئیس، مکزیک و برخی از این دست. این گروهها نمایندگانی را در سه زمینه معرفی نمودند تا با یکدیگر مذاکره و نهایتاً پروتکل را آماده سازند. این سه زمینه عبارت بودند از:

1 ــ محصولات کشاورزی

2 ــ شمول پروتکل

3 ــ ارتباط با سایر کنوانسیونهای بین المللی.

جمهوری اسلامی ایران عضو گروه همفکر بوده و به‌دلیل اهمیت موضوع برای کشورمان نقش فعالی در این گروه بازی نمود، به‌طوریکه نماینده گروه برای مذاکره در مورد تجارت محصولات کشاورزی و معادن دو گروه دیگر بود. در این پروتکل از جمله پیش‌بینی شده است کشورهای تولید کننده چنین محصولاتی باید اطلاعات کلی (مطابق لیست مصوبه در پروتکل) را در اختیار کشورهای مصرف کننده از طریق یک مکانیزم بین المللی (CHM) قرار دهند. کشورهای مصرف کننده با تأسیس یک مرجع ملی این اطلاعات را دریافت و پس از تحقیقات کامل و ارزیابی خطرات و مشکلات احتمالی ظرف 270 روز در صورت تمایل اجازه می‌دهند تجارت این محصولات با کشورشان صورت پذیرد. در صورت احتمال حتی ضعیف خطر (بدون ارائه دلایل علمی) کشورهای مصرف کننده می‌توانند از اجازه ورود ممانعت به عمل آورند و برخلاف اصول WTO در مورد عدم ایجاد مانع در تجارت بین المللی. هزینه این تحقیقات و ارزیابیها به‌عهده صادرکنندگان کالاست.

برخی از سایر دستاوردهای کشورمان در این مذاکرات به‌ترتیب زیرند:

ــ کشورهای وارد کننده می‌توانند بر اساس اصل احتیاط از واردات اصلاح شده امتناع کنند. این امر با روشها و رویکرد سازمان تجارت جهانی مغایر است و به همین دلیل مورد مخالفت آمریکا و گروه میامی بود ولی در نهایت تصویب شد.

ــ فرآورده‌های کشاورزی حاصله از تغییرات ژنتیک ابتدا باید در بازار داخلی کشوری که در آن تولید شده امتحان شود و سپس به سایر کشورها به‌منظور دریافت اجازه صادرات معرفی گردد.

ــ در مورد غلات اصلاح شده کشور واردکننده براساس مقررات داخلی خود از حق امتناع از واردات این غلات برخوردار است و در شرایطی که صادرکننده بخواهد این غلات را صادر کند می‌بایستی رضایت صریح واردکننده را کسب کند.

ــ معافیت مطلق برای هیچ یک از محصولات اصلاح شده ژنتیکی وجود ندارد. این محصولات در هر صورت یا مشمول رویه‌های ایمن‌ساز پروتکل هستند و در غیر این صورت مقررات داخلی کشور واردکننده در مورد آنها جاری خواهد بود.

ــ استناد به مقررات داخلی کشور واردکننده، که می‌تواند محدود کننده‌تر از مفاد پروتکل باشد، مکرراً در متن پروتکل مورد تصریح قرار گرفته است.

ــ تمامی محصولات بیوتکنولوژی مدرن مشمول پروتکل می‌باشند.

ــ ارتباط پروتکل با سایر معاهدات بین المللی از جمله WTO ارتباط معقولی است و پیش‌بینی شده از یکدیگر حمایت متقابل نموده و این پروتکل تابع مقررات سایر معاهدات تجاری خصوصاً WTO نباشد. به‌علاوه برخلاف تلاش آمریکا و گروه میامی و کشورهای توسعه یافته این موضوع مقدمه پروتکل (به‌جای بندهای اجرائی) آمد تا از عواقب احتمالی برای کشورهای در حال توسعه جلوگیری به عمل آید.

http://www.tasnimnews.com/fa/news/1394/11/05/978096/%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%D8%AA%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B4%D8%B4%D9%85-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AF-%D9%86%D8%B3%D9%84-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%B9%D9%82%DB%8C%D9%85-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF